Grijswatersysteem onderhoud voor optimale werking en waterkwaliteit

Het juiste onderhoud van een grijswatersysteem voorkomt bacteriegroei, storingen en onnodige kosten en zorgt ervoor dat het systeem veilig en efficiënt blijft functioneren.  

Een grijswatersysteem heeft onderhoud nodig op drie niveaus:  

• Regelmatige controles die je zelf uitvoert
• Een jaarlijkse servicebeurt door een gecertificeerd installateur  
• Gerichte vervanging van voorfilters, membraanfilters en de pomp

Wanneer je onderhoud aan je grijswatersysteem uitstelt, riskeer je:

• Slechtere waterkwaliteit
• Versnelde slijtage
• Hogere herstelkosten

In dit artikel lees je welk onderhoud aan je grijswatersysteem nodig is, hoe vaak je het uitvoert en wat je zelf doet of beter kunt overlaten aan een specialist. 

Hoe vaak heeft een grijswatersysteem onderhoud nodig? 

De onderhoudsfrequentie van je grijswatersysteem hangt af van het type systeem, het dagelijks gebruik en de aanwezige componenten. Globaal onderscheid je drie niveaus: regelmatige controles die je zelf uitvoert, periodiek onderhoud op vaste momenten en gerichte vervanging van onderdelen na verloop van tijd.  

Welk onderhoud aan een grijswatersysteem gebeurt periodiek? 

Periodiek onderhoud van een grijswatersysteem vindt plaats op vaste momenten, doorgaans één of twee keer per jaar. Dit omvat:

• Het reinigen of vervangen van filters
• Het doorspoelen van leidingen  
• Het controleren van afdichtingen en aansluitingen op lekkage.

Bij grijswatersystemen met biologische zuivering controleer je ook de werking van de actieve bacteriën.

Filters spoelen en het waterpeil controleren kun je zelf uitvoeren, maar voor een grondige servicebeurt schakel je bij voorkeur een gecertificeerd en ervaren installateur in. 

Welke controles aan het grijswatersysteem zijn nodig?

Regelmatige controles van je grijswatersysteem voer je wekelijks of maandelijks uit:

• Je controleert het filterhuis op vervuiling
• Let op afwijkende geuren of kleuren in het opgepompte grijswater  
• Controleer of de pomp normaal functioneert.  

Een te laag waterpeil in de opslagtank wijst op een probleem in de aanvoer, terwijl een te hoog peil duidt op een storing in de afvoer van het systeem.

Controleer daarnaast of de automatische overschakeling goed werkt tussen grijswater en drinkwater, want een falende sturing verstoort het volledige grijswatersysteem.

Door deze controles consequent uit te voeren, kun je problemen vroeg opsporen en voorkom je dat kleine gebreken uitgroeien tot storingen. 

Wanneer moeten onderdelen van een grijswatersysteem vervangen worden?

Niet elk onderdeel van een grijswatersysteem gaat even lang mee. Door de benodigde vervangingen op tijd in te plannen, voorkom je onverwachte uitval van je grijswatersysteem en houd je de totale onderhoudskosten onder controle.  

De aanbevolen vervangmomenten per onderdeel van een grijswatersysteem zijn:

• Voorfilter: elke 3 tot 6 maanden vervangen 
• Membraanfilter: elke 2 tot 5 jaar vervangen, afhankelijk van de belasting en de kwaliteit van het grijswater 
• UV-lamp: elke 12 maanden vervangen voor betrouwbare desinfectie 
• Pomp: na 5 tot 10 jaar vervangen bij correct en regelmatig onderhoud 

Wat gebeurt er als je onderhoud van een grijswatersysteem uitstelt?

Wanneer je onderhoud van je grijswatersysteem uitstelt, betaal je uiteindelijk de prijs in geld, tijd en comfort.  

Een verwaarloosd grijswatersysteem verliest geleidelijk aan kwaliteit en betrouwbaarheid. De gevolgen zijn slecht gezuiverd water, onverwachte storingen en versnelde slijtage van dure onderdelen van het systeem.

Risico op slechtere waterkwaliteit

Een filter dat te lang in gebruik blijft en niet op tijd vervangen wordt, houdt vuil, zeep- en vetdeeltjes niet meer tegen. Deze stoffen stapelen zich op in de opslagtank en verstoppen geleidelijk de leidingen. Het grijswater dat het systeem doorlaat, is dan onvoldoende gezuiverd voor toiletspoeling of tuinberegening.  

Wanneer je het filter van een grijswatersysteem niet op tijd vervangt, kan bacteriegroei ontstaan, waaronder legionella, wat directe gezondheidsrisico's oplevert voor iedereen in huis.

Risico op storingen en stilstand

Een verstopt voorfilter dwingt de pomp harder te werken dan de pomp in werkelijkheid aankan. Dat verhoogt de kans op oververhitting en plotselinge uitval van het grijswatersysteem.  

Slijtage aan afdichtingen veroorzaakt lekkage bij aansluitingen, terwijl een falende elektronische sturing het grijswatersysteem volledig kan stilleggen. Zolang het grijswatersysteem niet werkt, verbruik je voor toiletspoeling en tuinberegening onnodig drinkwater en dat is precies wat je wilt voorkomen.

Risico op extra slijtage en hogere kosten

Uitstel van onderhoud aan een grijswatersysteem leidt tot een overbelaste pomp, vervuilde membranen en aangetaste leidingen die twee tot drie keer sneller slijten dan bij een goed onderhouden grijswatersysteem.  

• Vervanging van een membraanfilter kost tussen de €150 en €400  
• Een nieuwe grijswaterpomp kost tussen de €300 tot €800

Achterstallig onderhoud aan je grijswatersysteem zorgt ook voor extra kosten aan noodreparaties, vervroegde vervangingen én verlies aan waterbesparing in de tussenliggende periode. 

Welk onderhoud kun je zelf doen en wat besteed je uit?

Niet elk onderhoud aan een grijswatersysteem vereist een specialist. Een deel van de controles kan je zelf uitvoeren, maar technisch onderhoud kan beter uitgevoerd worden door een gecertificeerd installateur. Het verschil zit in de complexiteit van het onderhoud en het risico bij onjuiste uitvoering.

Eenvoudige controles die je zelf kunt doen

Een aantal controles voer je wekelijks of maandelijks zelf uit, zonder gereedschap of technische kennis. Deze periodieke inspecties voorkomen problemen en garanderen dat je grijswatersysteem betrouwbaar werkt:

• Voorfilter controleren en spoelen: verwijder zichtbaar vuil en spoel het filterhuisje door onder de kraan.
• Waterpeil in de opslagtank controleren: een te laag of te hoog peil wijst op een storing in de aanvoer of afvoer.
• Pomp controleren: ongewone geluiden zoals trillen of zoemen zijn een vroeg signaal van slijtage.
• Meldingen op de sturing checken: de meeste systemen tonen foutcodes of statusindicaties op het bedieningspaneel. 

Onderhoud dat een specialist moet uitvoeren

Jaarlijks onderhoud door een gecertificeerd installateur is noodzakelijk voor de veiligheid van je grijswatersysteem én voor het behoud van de fabrieksgarantie.

Een specialist beschikt over de vakkennis en het juiste gereedschap om onderdelen van een grijswatersysteem correct te inspecteren, te reinigen of te vervangen. De onderhoudswerkzaamheden die een specialist aan een grijswatersysteem uitvoert, zijn:

• Membraanfilters reinigen of vervangen, afhankelijk van vervuilingsgraad en doorstroomcapaciteit.
• UV-lamp: een verouderde UV-lamp doodt onvoldoende bacteriën en moet jaarlijks vervangen worden.
• Afdichtingen en aansluitingen controleren op lekkage en slijtage, inclusief de terugstroombeveiliging.
• Elektronische sturing: uitlezen van fouten en kalibreren van sensoren voor waterkwaliteit en druk.

Voer je het onderhoud aan je grijswatersysteem zelf uit zonder de juiste kennis, dan loop je het risico dat de waterkwaliteit achteruitgaat of je grijswatersysteem beschadigd raakt, met hogere herstelkosten als gevolg. 

Wanneer is monitoring of een onderhoudscontract slim?

Een onderhoudscontract is handig zodra je grijswatersysteem intensief gebruikt wordt of meerdere componenten bevat zoals een membraanfilter, UV-desinfectie of automatische sturing.  

Met een onderhoudscontract plan je onderhoudsbeurten vooruit, voorkom je onverwachte reparatiekosten en behoud je de fabrieksgarantie van je grijswatersysteem.  

Steeds meer grijswatersystemen zijn uitgerust met monitoring op afstand. Hierbij meten sensoren van het systeem continu de waterkwaliteit, druk en pompstatus en sturen automatisch een melding bij een afwijking. Zo heb je altijd inzicht in de werking van je grijswatersysteem, zonder er zelf voortdurend op te hoeven letten.

Conclusie van Johan van Mijn Waterfabriek over het onderhoud van een grijswatersysteem 
 

Grijswater hergebruiken is een slimme keuze voor je huis, je waterrekening en het milieu. Maar een grijswatersysteem dat je installeert en daarna vergeet te onderhouden, levert op de lange termijn meer kosten dan baten op.  

De rode draad in dit artikel is eenvoudig: plan vaste onderhoudsmomenten voor je grijswatersysteem in. Deze periodieke controles houden je grijswatersysteem veilig, efficiënt en storingsvrij.  

Voorfilters spoel je zelf, membraanfilters en de UV-lamp laat je jaarlijks nakijken door een installateur en vervangingen plan je op vaste momenten in. Remote monitoring maakt het onderhoud van je grijswatersysteem nog eenvoudiger. Je grijswatersysteem bewaakt zichzelf en geeft automatisch een signaal als er iets in je systeem niet klopt.  

Wanneer je het onderhoud van je grijswatersysteem structureel bijhoudt, haal je maximaal rendement uit de investering die je hebt gedaan.